Words Matter – Sources of mental strenght in Icelandic sports


When Icelandic parents spot their babies walking for the first time, they don´t say „good boy“ or „good girl“. They say „duglegur“ (male) or „dugleg“ (female). This word is then repeated through life when they receive praise or need encouragement.

It is a word loaded with meaning and it impacts Icelandic culture probably more than we realise. When Siggi Eyjolfsson, the former technical director of the Icelandic FA and current assistant coach at Lilleström in Norway had his second child he noticed that this might probably be more than a simple encouragement.

He is right. Duglegur means that you are capable, hard working, brave. When you are constantly fed this message as encouragement and reward you are likely to make the connection that hard work and bravery leads to success. And this is how Icelandic footballers can punch above their weight, by being brave and working hard.

Hard work thus becomes a core value in Icelandic society. It is what people attain to, not to be seen as lazy or too relaxed. In its worst form it does not include efficiency. By assessing OECD data, Icelanders obtain living standards close to the Nordics by working far longer hours. Icelanders without a second job usually have a demanding hobby.

At its best, it does include efficiency. Icelandic national teams in football, basketball and handball have all reached European finals in the last year with far less resources than most European nations. By prioritising and playing simple, hard working style, the sum exceeds the value of the parts. When everyone is duglegur you give your team a chance to achieve big.

Þetta reddast (thetta reddast)

Another phrase loaded with meaning is „Þetta reddast“. It tranlates as „things will manage“ or „things will work out“. It is usually associated with Icelanders perceived inability for planning and organisation. As a southern European visitor recently explained, „I was surprised that Icelanders don´t appear Northern, but rather southern in their relaxed approach to things.“

Even if Icelanders work hard and long hours, they usually score high in gross national happiness rankings. Not unexpected of a wealthy population in a country relatively high in social values. And the attitude of „þetta reddast“ might play a part.

To face problems or challenges this way means that you proceed, even if everything is not planned or all risks are not obvious. It has a gritty element to it, that enables persons to move forward, realising that you can not control everything and therefore it is useless to worry about everything.

At its worst „þetta reddast“ is dangerous, as should have been evident in Icelandic banking. A risk manager in a bank is best advised to adopt a different strategy. Health care workers can hardly afford this approach.

But in sport it is another matter. And for entrepreneurs it is an essential mindset. An athlete who faces a stronger opponent on paper has lost beforehand should he concede his mind to all the ways things could go wrong. Instead he advances in the knowledge that there is always a way to conquer. He does not dwell. Things tend to work out in some way or another. So why worry. Þetta reddast.

How Iceland can beat Holland twice and qualify for major finals


So the last World Cup campaign was no fluke. By beating Holland in Amsterdam on Thursday Iceland has proved that getting all the way to the play-offs was no fluke and is now in a position where one point in three games will suffice to qualify for the Euro´s in France 2016.

So far Iceland has beaten Turkey 3-0, Czech Republic 2-1, Kazakhstan and Latvia 3-0 away. The only loss so far has been to the Czechs who won the game in Plzen last year 2-1 and are so far the only team to score against Iceland. Holland has been beaten, soundly 2-0 at home and 0-1 in Amsterdam. Neither game was a steal and in between the Icelandic women´s national team, ranked number 18 in the world beat Holland as well. Next up Kazakhstan on Sunday, and people are talking about longer opening hours downtown and a mandatory day off on Monday.

Oh, and Iceland´s U21 team beat France 3-2 in their European Qualifier today and in the last FIFA rankings Iceland is number 22, one place above France.

Yes, France.

Key reasons for Iceland´s success

The fundamentals

1. The EEA.
Access to the European Economic Area in the mid-nineties led to Icelandic players being able to go play professionally in leagues all over Europe. Benefiting from the Bosman ruling of 1995, the number of Icelandic professionals abroad exploded and has remained high since. The change in the UEFA Champions League format in 1993 has ensured that a portion of the enormous football-wealth has spread over the Atlantic, enabling the FA and the clubs to grow the game exponentially. Due to Iceland´s lowly status, its footballers have often been low-risk, cheap labor for clubs on the mainland.

2. Facilities.
The incoming money and active participation in UEFA has meant raising the standard as far as facilities go. The FA and UEFA built small sided turf fields next to most grade schools in the country, enabling kids to easily go out and kick about. In the last twenty years heated and lighted turfs enabled Icelanders to extend the shortest season in the world and now most clubs are year round. Around a dozen indoor halls, many full size have also been built since the turn of the century, offering young Icelandic players perfect conditions to play in. This has meant that the typical Icelandic player is no longer a no nonsense defender like Hermann Hreidarsson, but a player who depends on his technical and tactical ability like Gylfi Sigurdsson.

3. Coach education
These players have also benefited greatly from a revolution in coach education in the last fifteen years. When Siggi Eyjolfsson became technical director at the FA he decided the best way to spend limited resources was on education. Icelandic youngsters have educated and paid coaches from the get-go, unlike the parent coaches often seen in the Nordic nations and US. There are almost 200 UEFA A qualified coaches and at least four hundred UEFA B coaches in Iceland, pretty good given that annually about 400 coaches are working.

4. The system
Sports facilities in Iceland are financed by the local governments, not the clubs. All clubs are member owned organisations run by volunteers and relatively low overhead in office staff.  In turn clubs must allow anyone to train and play. This means that top youth programs like Breidablik and Stjarnan have several teams competing in different ability brackets. This also means that kids can find their own way in football that otherwise would have been turned down in an elite youth program. Players like Kari Arnason of Malmö and Alfred Finnbogason of Olympiakos could have gone into different directions in their late teens but instead always had an opportunity to grow and are as a result of their hard work in the Champions League this year.

All of the above can be summed up in this simple sentence. Nowhere in the world do as many kids and teenagers train as often, in as good facilities, with as qualified coaches for as little money and in Iceland.

The intangibles

4. Lars Lagerback and Heimir Hallgrimsson
When deciding on a new coach in 2012, the FA approached Roy Keane for the job but somehow ended up with the quiet Swede Lars Lagerback. What an inspired choice it turned out to be. Lagerback, with priceless international experience from his days with Sweden lifted the professionalism and aura around the national team. The FA wisely appointed local coach Heimir Hallgrimsson as his assistant and together they have built a machine that works. Hallgrimsson is now co-coach and poised to take over when Lagerback retires, probably to run for the president of Iceland.

5. Mindset
Icelanders compete. At everything. When an Icelandic insurance officer or a grade school teacher takes up cross-fit, MMA or biking, they go all in, often injuring their back and sometimes achieving way beyond normal expectations. Hard work is at the core of Icelandic values and it shines through youth teams all the way into the national teams. Almost all Icelandic players grow up with the sense that if football does not work out then they have to have a second career. Goalkeeper Hannes Halldorsson is a noted director of TV ads and television shows in Iceland. Pausing shoots to run off to practice, perseverance paid off for Hannes who now plays in the Eeredivisie with NEC Nijmegen.

Success is a combination of many different parts but it should now be clear that Icelandic football has a system that allows us to punch above our weight. Apart from the national team succes, Icelandic clubs have recorded wins against professional clubs with much larger budgets like Rosenborg, Lech Poznan and Sturm Graz in recent years. We are currently experiencing the heyday of Icelandic sports, but there might be more yet to come.

Hæfileikamótun eða….

photo (22)

Skipulögð hæfileikamótun á vegum KSÍ hefur gengið brösulega undanfarin ár og lengi hangið á því hversu öflugir landshlutafulltrúar hafa verið. Þorlákur Árnason hefur rifið hana upp undanfarið árið af alkunnum myndugleik og við starfi hans tekur nú öflugur eftirmaður.

Samkvæmt meistaraverkefni Þórhalls Siggeirssonar, yfirþjálfara Stjörnunnar eru félögin sem hafa staðið sig einna best í hæfileikamótun öll á höfuðborgarsvæðinu.

Þegar núverandi árangur félaganna er skoðaður út frá matskerfinu, sýna niðurstöður að Breiðablik, KR og FH eru afkastamestu félögin í íslenskri knattspyrnu.

Þegar afburðaleikmenn 23 ára og yngri eru skoðaðir sérstaklega, kemur í ljós að Breiðablik, Fylkir og ÍA afkasta mestu út frá mælingum fyrir árið 2013.

– Þórhallur Siggeirsson, MSc. verkefni 2014

Því er áhugavert að velta fyrir sér áherslum KSÍ í hæfileikamótun. Einu tengsl Breiðabliks við landshlutafulltrúa um langt skeið voru að beðið var um útfyllt excel skjal þar sem félagið átti að nafngreina alla efnilegustu leikmenn sína á aldrinum 12 ára og eldri, stöður, kosti og galla. Þegar ég bað um að fá að vita hverjir hefðu aðgang að þessu skjali og í hvaða tilgangi það yrði notað var fátt um svör. Það var því aldrei sent og mun aldrei verða búið til í Breiðablik.

Eins og áður segir hefur Þorlákur fært hæfileikamótunina á hærra plan undanfarið árið, eins og sjá mátti á fyrirlestri hans í höfuðstöðvum KSÍ um daginn. Þorlákur er í reglulegu sambandi og ræðir opinskátt um það sem er gert vel og það sem mætti betur fara. Þó situr eitt veigamikið atriði eftir sem truflar varðandi áherslur og þunga KSÍ.

„70% þeirra sem tóku þátt árið 2014 koma af landsbyggðinni en einungis 30% úr Reykjavík og höfuðborgarsvæðinu.“

Glærur frá KSÍ

Ég upplifði það sem einn af skólastjórum Knattspyrnuskóla stúlkna á Laugarvatni sem var áður fyrsta snerting KSÍ við unga og efnilega leikmenn að áherslan væri ekki á afreksstarf heldur að hleypa að einum úr hverju einasta félagi á landinu og veit að Þorlákur hafði upplifað það sama í sömu stöðu áður. Þannig mætti ein frá Breiðablik, ein frá FH, ein frá Stjörnunni sem eru fjölmennustu félögin en þrjár frá Fjarðarbyggð og þrjár frá Snæfellsnesi en þar senda þrjú félög sameiginleg lið til leiks. Eitt skiptið spurðum við leikmann hvort margir væru að æfa í hennar heimabyggð og hún sagði að þær væru tvær og hin hefði ekki komist.  Vegna þess að knattspyrnan lét ekki almennilega vita af sér fyrr en á 15 ára aldri kom fyrir að hún missti hæfileikafólk í aðrar íþróttir sem byrjuðu fyrr með hæfileikamótun, t.d. í badminton, tennis og körfuknattleik. Vonandi fer hæfileikamótunin ekki sömu leið og Laugarvatn að vera að megninu til grasrótarstarf, byggðarstefna og kjördæmapot.

Þorlákur hafði beðið þjálfara um að senda inn athugasemdir eftir haustið og þetta hafði ég að segja.

„Þetta er góð leið til að finna hæfileikafólk en ég er ekki viss um að þetta sé heppilegasta leiðin til að móta hæfileika. Ég tel að næsta skref sé að KSÍ og félögin eigi samtal um það hvernig eigi að ná sem mestu út úr þeim sem sýna hæfileika á þessum aldri.“

KSÍ og Þorláki til hróss fannst mér slíkt skref tekið með því að fá til landsins Heinz Russheim frá FC Zurich til að ræða um einmitt þetta. Vonandi verður meira af slíku. Á fundinum í KSÍ var mikið rætt um að A landsliðið væri hápunktur hæfileikamótunar á Íslandi. Það er því skrýtið hversu litla áherslu KSÍ leggur á að vinna markvisst með félögum sem leggja mest til og leikmönnum þeirra. Gefið var í skyn að það yrði reynt að gera meira á höfuðborgarsvæðinu á næsta ári. Það verður spennandi og gaman að fá að taka þátt í því.


axela Greta_salome

„Mig óraði aldrei fyrir því að ég ætti eftir að lenda í svona ævingýri. Ég hef reynt að seilast eftir draumum mínum en það hefur líka kostað heilmikla vinnu. Hlutirnir gerast ekki af sjálfu sér, þessi árangur er 90% vinna og 10% hæfileikar. Það fylgir því að vera tónlistarkona að vera tilbúin til að fórna flestu öðru. Ég vissi fyrir löngu að ég væri reiðubúin til þess.“

– Gréta Salóme Stefánsdóttir í Fréttatímanum 5. – 7. desember.

„Þetta er alvöru vinna en það má segja að áhuginn sé 90% af árangrinum og hæfileikar 10%. Ég var ekki alltaf bestu í fótbolta þegar ég spilaði með Aftureldingu en ég hef aftur á móti alltaf lagt mig fram 100% og verið duglegur. Það sem skiptir mestu máli í atvinnumennsku er að halda úti og hafa viljastyrkinn til að vera sterkur í hausnum.“

– Axel Óskar Andrésson í Fréttatímanum 5. – 7. desember.

Íslensk knattspyrna í hnotskurn


Þetta var lærdómur ársins fyrir mig. Ég ætla bara að leyfa þessu að standa hérna.

Hvergi í heiminum hafa jafn mörg börn og unglingar jafn mörg tækifæri jafn lengi til að stunda knattspyrnu jafn oft í viku með jafn menntuðum þjálfurum við jafn góðar aðstæður fyrir jafn hagstæð æfingagjöld. 

Land tækifæranna

Aðeins tuttugu tólf ára drengir í Dortmund hafa aðgang að Footbonaut.

Aðeins tuttugu tólf ára drengir í Dortmund hafa aðgang að Footbonaut.

Ferð Knattspyrnuþjálfarafélags Íslands til Mainz og Dortmund í október var vel heppnuð og margt áhugavert bar fyrir augu og eyru þátttakenda.

Eitt af því allra áhugaverðasta sem íslenskir þjálfarar kynnast á erlendri grundu er það hversu skörp skil eru milli elítuknattspyrnu og áhugaknattspyrnu. Í flestum Evrópulöndum velja toppliðin 20-25 leikmenn í hverjum aldursflokki og sinna þeim eingöngu. Þannig verður úr gríðarleg sía sem kastar út þeim sem standa sig ekki og hleypir fáum að. Þeir sem komast ekki í elítuliðin æfa þá með hverfaliðum sem sía oft sömuleiðis úr.

Líklega er vandfundinn sá staður í veröldinni þar sem ungir knattspyrnumenn og gamlir hafa jafn mörg tækifæri á að spila fótbolta eins og Ísland. Hér eru A lið, B lið, C lið, úrvalsdeild, 1. deild, 2. deild, 3. deild, 4. deild, oldboys og utandeildir. Flest félög taka við öllum sem vilja æfa, leggja sig fram um að mennta þjálfara sína og æfingagjöld eru mjög hófleg í samanburði við það sem þekkist erlendis. Þannig geta drengir og stúlkur („Warum Frauen?“ er spurning sem heyrist oft í Þýskalandi) lang oftast fundið sér lið við hæfi, sérstaklega á höfuðborgarsvæðinu.

Þetta er mikill kostur við íslenska knattspyrnu. Það er land tækifæranna hvað knattspyrnu varðar.

Menning og íþróttir – betri saman en sundruð


Æfing á laugardagsmorgni. Sama lagið í þrítugasta sinn í vikunni.

Unnusta mín er söngkona að atvinnu. Við lítum á okkur sem hin íslensku Victoriu Beckham og Roy Hodgson.

Nú líður örugglega að þeim tíma árs þar sem umræður um fjárlagafrumvarpið fara að snúast um hversu miklu ríkið sólundar í menningu og listir. Vinsæl skotmörk eru til að mynda listamannalaun og sinfónían. Einhverjir íþróttaforkólfar munu eyða orku í samanburð á því sem er útdeilt til íþróttahreyfingarinnar og vafalaust sleppa því að telja sér til tekna það sem sveitarfélög eyða í uppbyggingu á íþróttamannvirkjum og frístundastyrki. Einhverjir menningarforkólfar munu stökkva til að verja sitt og taka til samanburð sem sleppir sömuleiðis kostnað við mannvirki. Hvorug stéttin þorir svo að benda á neðanjarðarhagkerfi hinnar. Svo líður haustið og ekkert var áunnið nema pirringur íþróttaforkólfa út í menningarforkólfa og öfugt. Þegar upp er staðið í stóru myndinni er þetta svo eins og maður á framkvæmdastjóralaunum tími ekki að bjóða konunni sinni út að borða annan hvern mánuð en keyri án umhugsunar um á stærsta bensínsvelg sem völ er á.

Sjálfur sé ég gríðarlega eftir vaxtakostnaði ríkissjóðs en ekki eftir einni einustu krónu til menningarmála né íþróttamála. Ísland á landslið sem er í alvöru að berjast við Holland, Tékkland og Tyrkland um að komast á stórmót í fótbolta, körfuknattleiksliðið er komið alla leið í úrslit og íslenskur handbolti er á heimsmælikvarða svo ekki sé minnst á hópfimleika, Anitu Hinriksdóttur og Gunnar Nelson. Á meðan er íslenska sinfóníuhljómsveitin að bjóða upp á hámenningu sem er erfitt að búast við í Norður Atlantshafi, Björk, Sigur Rós, Gus Gus og Of Monsters and Men hafa náð heimsathygli. Baltasar starfar með Denzel, Ólafur Darri með Woody Harrelson og Íþróttaálfurinn kennir börnum í Mexíkó að hreyfa sig. Andri Snær, Arnaldur, Hugleikur og Yrsa selja bækur víða um veröld. Á hverjum degi á litlu eyjunni okkar er hægt að verða vitni að metnaðarfullum íþrótta- eða listviðburði. Ég er sannfærður um að árangur körfuknattleiksmannana okkar blási tónlistarmönnum okkar byr í brjóst eins og árangur leiklistargeirans ýti upp metnaði ungra knattspyrnumanna og fimleikakvenna, þó ekki endilega þannig að þau geri sér grein fyrir því.

Ég dáist að þrautseigju og atorku tónlistarkonunnar á heimilinu. Sama hversu lítilvægt verkefnið er þá æfir hún sig ávallt eins og hún sé að fara að stíga á stokk í Hörpu. Þótt ég geti orðið hundleiður á að sama lagið hljómi endalaust í litla hreiðrinu okkar er hún góð fyrirmynd fyrir ungt knattspyrnufólk sem þarf að temja sér að bera virðingu fyrir öllum verkefnum, reyna ávallt sitt besta og endurtaka tækni og framkvæmd eins oft og þarf til að ná henni rétt. Þar er tónlistarfólkið framar sem stendur.

Ég held á sama hátt að aðferðir nútíma knattspyrnuþjálfara gætu átt vel við það sem ég upplifi sem staðnaða tónlistarkennslu. Maður heyrir oftar „svona hefur þetta alltaf verið gert og á að gera“ í tónlistarheiminum heldur en í knattspyrnunni þar sem er gríðarleg gerjun um þessar mundir. En menn eru að mínu viti duglegir að læra hver af öðrum. Þegar ég velti fyrir mér þjálfunaraðferðum í knattspyrnu horfi ég oft úr fjarska til Gerplu og körfuknattleiksdeildar Stjörnunnar og jafnvel til söngfuglsins í stofunni heima.

Það góða við íslenska menningu og íþróttir er að þær eru galopnar til og frá útlöndum. Efnilegir íslendingar á þessum sviðum demba sér óhræddir út í samkeppni við aðrar þjóðir og brýnast af þeirri baráttu. Í samanburði við margt sem íslensk sveitarfélög og ríkið leggja ómældar fjárhæðir í að stýra, loka og vernda eru menningin og íþróttirnar að leggja sitt af mörkum til að gera Ísland spennandi og áhugavert. Þær þurfa ekki endilega að byrja saman, en geta hið minnsta verið góðir vinir. Við fáum hverja krónu tilbaka og langt umfram.

Tvö dæmi um skemmtilegan íslenskan tónlistarflutning